De klik: Eric Kroll

Alle goede kunst ontspruit uit lust’

Mede dank zij de Taschen-titels Eric Kroll’s Beauty Parade en Fetish Girls is de Amerikaanse fotograaf Eric Kroll misschien wel de bekendste fetisj-fotograaf.

Wanneer we Kroll vragen welke foto een cruciale rol speelde in zijn werk, stuurt hij er drie door. Een paar mails later bomen we over deze dooor.  ‘Deze foto vormde een keerpunt in mijn carrière’, vertelt Kroll. ‘Ik was 44 en een redelijk onopvallende fotojournalist die werkte voor The New York Times, Der Spiegel en een paar andere bladen. Het was een late namiddag ergens in 1988, in mijn studio op 28th Street en Park Avenue in Manhattan. De zon scheen door de ramen aan de noordkant. Op de foto zie je mijn vrouw, Lynka, op een witte barkruk. Die leren string met open rug had ik geleend van mijn buurvrouw, de vroegere porno-actrice en latere fotografe Annie Sprinkle. Mijn vrouw was het gewoon om naakt te poseren, maar op een meer conventionele manier. Deze keer wisten we allebei dat we mijn diepste seksuele interesses aan het verkennen waren. Ik vroeg Lynka een onderdanige houding aan te nemen. Ik wilde dat ze er beschikbaar uitzag.’ De foto werd gemaakt met een Hasselblad en een 80 mm-lens, weet Kroll nog.

‘Toen ik de Kodak Tri-X ontwikkeld had, besefte ik dat ik gevonden had wat ik mijn hele leven had gezocht: krachtige seksuele beelden die niet pornografisch zijn. Foto’s die alle elementen bevatten van het werk van mensen als Irving Klaw en Lenny Burtman.’ Irving Klaw (1910-1966) was een van de prille fetisj- en bondagefotografen, die vijf jaar lang intensief met Bettie Page samenwerkte. Lenny Burtman (1921-1994) was fotograaf en uitgever van het fetisjistische Exotique Magazine. Wie waren de andere grote voorbeelden van Kroll? ‘Helmut Newton natuurlijk. Alleen al vanwege de kwaliteit van zijn zwart-witnegatieven, de kracht en directheid van zijn compositie. De meeste erotische fotografen hebben geen benul van mode. Ik werd ermee grootgebracht. Smaak is heel belangrijk. Veel erotische fotografen willen alleen maar tieten en konten zien. Ik hou ervan om een foto aan te kleden met verwijzingen naar de kunstgeschiedenis, om een hommage te brengen aan iemand als Man Ray. Tegelijk vind ik het ook nodig om een zekere mate van absurditeit aan mijn beelden toe te voegen, iets dat ik geleerd heb van de Koreaanse videokunstenaar Nam June Paik, met wie ik in de jaren tachtig en negentig samenwerkte in New York.

Het is één ding om je fantasieën uit te leven in een fotoshoot met je geliefde. Het is iets helemaal anders om ze ook te publiceren – maar niet voor Eric Kroll. ‘Ik wou altijd al dat mijn werk gepubliceerd werd’, stelt hij. ‘Net zoals Duane Michals van jongs af aan gefascineerd was door fotoboeken, had ik hetzelfde met softcore blootbladen. Dat was waarin ik wou publiceren. In het begin was ik bang om foto’s te maken waarop een vagina te zien was, en het was niet makkelijk om in 1988 een blad te vinden dat bereid was niet-expliciete maar toch erotische beelden af te drukken, maar ik vond er toch twee. De vrouwelijke hoofdredacteur van High Heeled Women hield van mijn krachtig zwart-witwerk. Het andere blad was Leg Show, waarvan Dian Hanson de leiding had.

 

Onder de toonbank

Eric Kroll stamt nog uit een tijd waarin ‘dirty pictures’ onder de toonbank werden verkocht. Vandaag zijn fetisjisme, sm en bondage alomtegenwoordig: in de mode, in videoclips. Wat vindt hij daarvan? ‘Ik heb natuurlijk zelf bijgedragen tot het mainstreamen van fetisjisme, maar de mensen herkennen over het algemeen de subtiliteit van erotica niet en gooien ons allemaal op een hoopje met de pornografen’, klaagt Kroll. ‘Ik vond het veel beter toen je nog jewels (foto’s) onder de toonbank kon kopen in sommige sekswinkels op Time Square. Die tijden zijn lang voorbij, en ik betreur dat. Net als Benedikt Taschen (de stichter van de gelijknamige uitgeverij, red.) maak ik geen onderscheid tussen lage en hoge kunst. En ik ben het eens met Marcel Duchamp die stelde dat alle goede kunst ontspruit uit lust.’

Vandaag woont de progressief Eric Kroll in wat hij zelf omschrijft als de ‘conservative backward fucked up state of Arizona’, waar hij aan de kost komt met het runnen van de website Fetish-USA. Net zoals zijn voorbeeld Irving Klaw zijn werk via postorder verkocht, kan je nu Krolls foto’s tegen betaling bekijken of de prints thuis laten afleveren. Over zijn meest recente werk zegt Eric Kroll: ‘Voor de eerste keer in mijn leven heb ik een relatie met een vrouw van mijn eigen leeftijd, en we maken fantastische erotische foto’s.’