De klok tikt weer wat sneller voor het klimaat

Volgens het Internationaal Energie-Agentschap (IEA) wordt het steeds moeilijker om de verhoging van de wereldtemperaturen tot 2°C te beperken.

De laatste schattingen van het IEA tonen een triest record voor 2010: het voorbije jaar was het jaar met de hoogste CO2-uitstoot aller tijden voor energieproductie. In 2010 werd 30,6 Gigaton CO2 uitgestoten, 5% meer dan in het vorige recordjaar, 2008. Het ziet er bovendien niet naar uit dat de uitstoot van CO2 in de toekomst gaat verminderen, want de mensheid blijft vrolijk verder vervuilende energiecentrales bouwen. Tachtig procent van de voor 2020 voorziene (voornamelijk op fossiele brandstoffen draaiende) elektriciteitscentrales zijn al in aanbouw of zelfs al voltooid, stelt het IEA.

In 2010 was steenkool de grootste vervuiler, verantwoordelijk voor 44% van de CO2-uitstoot. Aardolie komt op twee met 36% en aardgas is verantwoordelijk voor 20% van de CO2-uitstoot veroorzaakt bij de productie van energie. De (welvarende) OECD-landen bekleden nog altijd de toppositie als het gaat over de uitstoot per persoon (10 ton per kop). Een gemiddelde Chinees zorgde vorig jaar voor 5,8 ton CO2 op jaarbasis, en de Indiërs voor 1,5 ton elk. Zo’n 40% van alle uitstoot wereldwijd komt uit de OECD-landen, maar de stijging in de groeilanden is veel meer uitgesproken: zij zijn verantwoordelijk voor 75% van de stijging in uitstoot.
Bovengrens in zicht
Chef-economist dr. Fatih Birol van het IEA waarschuwt in een persbericht voor dramatische gevolgen: ‘Deze significante toename in CO2-uitstoot en de toekomstige emissies ten gevolge van de investeringen in nieuwe infrastructuur betekenen een serieuze klap voor onze doelstelling om de wereldwijde temperatuurstijging te beperken tot maximaal 2 graden,’ luidt het.
De VN-klimaattop in Cancun vorig jaar legde die limiet van 2 graden vast. Om de gemiddelde temperatuur met niet meer dan twee graden te laten oplopen, mag de concentratie van broeikasgassen niet meer dan 450 deeltjes per miljoen bedragen. Volgens het zogenaamde 450-scenario van het IEA kan dat lukken als we met zijn allen tegen 2020 niet meer dan 32 Gt broeikasgassen uitstoten bij de productie van energie. Dat impliceert dat de stijging van de uitstoot in de komende tien jaar kleiner moet zijn dan de stijging die werd genoteerd over de afgelopen twee jaar. Waarbij vermeld dient te worden dat 2009 een crisisjaar was met een stevige dip in de uitstoot. ‘Onze laatste schattingen moeten iedereen echt wakker schudden’, zegt dr. Birol. ‘De wereld is nu ongelooflijk dicht bij het uitstootniveau dat we pas in 2020 vreesden te bereiken. De manoeuvreerruimte wordt bijzonder klein. Tenzij er heel snel moedige en beslissende maatregelen worden genomen, zal het erg moeilijk worden om de doelstelling van Cancun te halen.’
Massamigratie
In The Guardian waarschuwt klimaatspecialist professor Nicholas Stern voor onherstelbare schade aan klimaat en milieu: ‘Deze cijfers geven aan dat de uitstoot opnieuw op een “business as usual”-scenario afstevent. Een scenario dat volgens de voorspellingen van het Intergovernemental Panel on Climate Change rond de 50% kans heeft om tegen 2100 te leiden tot een stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur met 4°C. Zo’n opwarming zal de levens en levensomstandigheden van honderden miljoenen mensen over de hele planeet in de war sturen en zal leiden tot massamigratie en conflicten. Dat is een risico dat elke verstandige mens drastisch zou trachten te reduceren.’
Gepubliceerd in Argus Actueel.