Portefeuille Stefan Duchateau

‘Speculatie druist in tegen mijn methodiek’

Stefan Duchateau is docent Financial Risk Management, Advanced Portfolio Management en Financial Engineering. Daarnaast werkt hij als consulent voor ondermeer Argenta. In een vroegere functie maakte hij ondermeer KBC Asset Management groot.

Wat is uw analyse van de toestand op de beurzen en in de bankwereld?

‘Ons kapitalistisch marktsysteem is gebaseerd op een aantal assumpties. Als die niet meer kloppen, worden we overgelaten aan elementen waarvan we de draagwijdte niet kunnen inschatten. In mijn cursussen begin ik bij het faillissement van het hefboomfonds Long-Term Capital Management in 1998. Daar kwam alles samen: de hebzucht van enkelingen, de eerzucht van een aantal mensen die dachten dat ze zich niet konden vergissen, tot en met de heerszucht van degenen die erop moesten toezien en alles toedekten. Een near miss, waarbij de schade gelukkig beperkt bleef tot de aandeelhouders van LTCM. We wisten wat er verkeerd kon gaan: het opbouwen van duizenden posities, die allemaal kwetsbaar waren voor liquiditeitsrisico.’

Is hebzucht ook vandaag het grootste probleem?

‘Het heeft er toe bijgedragen, maar de mens is al tienduizenden jaren hebzuchtig. Waarom loopt het nu zo grondig mis? Door de falende strategie van de banken had men nood aan aanvullende inkomsten. Die moesten altijd groter worden en daarom had men traders nodig die altijd maar grotere risico’s wilden en mochten nemen. De eerzucht en onbekwaamheid van een aantal CEO’s is een belangrijker factor dan hebzucht.’

Veel banken hebben hun les nog altijd niet geleerd, weten we nu.

‘Het is niet overdreven te stellen dat we vandaag dicht bij het realiseren van het systeemrisico staan. Wanneer er door Europa geen degelijke constructie in het vooruitzicht wordt gesteld, zou het kunnen dat er grotere banken dan Dexia in de problemen geraken, met alle domino-effecten vandien op andere banken, ondernemingen en overheden. Terwijl de oplossing eenvoudig is: gedurende een paar jaar een obligatiegarantie uitspreken voor alle Europese landen die het nodig hebben. Dat moet volstaan om rust te creëren en blijvende maatregelen uit te werken.’

Welke aandelen houdt u in deze omstandigheden nog in portefeuille?

‘Eigenlijk vraag je een schoenmaker niet welke schoenen hij draagt, maar vooruit. Ik bekijk mijn portefeuille op de lange termijn en huldig daarbij het allocatieprincipe dat de Talmoed voorschrijft: een derde in grond, een derde in zaken en een derde in geld. (lacht) Voor mij komt dat neer op 33% vastgoed, 33% aandelen en 33% cash. Wat ik maandag (vandaag, red.) zal doen, zal afhangen van de toestand op de beurzen. Als er effectief systeemrisico is, probeer ik zoveel mogelijk aandelen te verkopen, maar ik vermoed dat men met een voldoende degelijke oplossing zal komen. Als dat het geval is, bouw ik mijn cash af en investeer ik in gebalanceerde defensieve producten met kapitaalsbescherming.’

Wat is uw beleggingshorizon?

‘Ik ben er absoluut van overtuigd dat je aandelen moet kopen met de bedoeling ze tien à twintig jaar in portefeuille te houden. Aandelen uitpikken is nooit mijn ding geweest. Ik ben altijd meer bezig geweest met de structuur die je moet bouwen onder portefeuilles, hoe je het risico onder controle houdt en hoe de portefeuille-analyse moet werken. Waar ik altijd van heb gewalgd is speculatie. Je mag zowel mijn persoonlijke als professionele portefeuilles erg zeer grondig op navlooien: ik doe niet aan speculeren.’

Druist het in tegen uw gevoel voor ethiek?

‘In de eerste plaats tegen mijn methodiek. Resultaten komen van goede structuren en disciplinair omgaan met langetermijn asset-allocatie. In mijn definitie is een beurs een plek waar op een efficiënte manier risico’s dienen te worden geprijsd en gespreid over vele schouders. Als je daar roversbendes op loslaat die parasiteren op het systeem, krijg je een karikatuur van hyena’s die onterecht op de hele biotoop afstraalt. Hyena’s hebben hun nuttige kanten, maar ze moeten niet verheerlijkt worden. Mensen moeten beseffen dat speculeren geen heldengedrag is, maar abnormaal gedrag. Ik kan overigens met harde cijfers aantonen dat dit type van investeringsgedrag over de langere termijn enkel verliezen veroorzaakt.’

BESTE INVESTERING

‘Mijn drie grootste posities zijn ook mijn beste: Apple, IBM en India. Ik heb Apple gekocht toen ze tien dollar stonden, en ben gestopt met kopen toen ze over de 150 dollar gingen. Men vergeet ook wel eens hoe goed IBM het op de lange termijn heeft gedaan.’

SLECHTSTE INVESTERING

‘Er is één ding waar ik spijt van heb en dat ik onmogelijk kan compenseren: de tijd die ik verloren heb door te lang en tegen beter weten in bij sommige grootbanken te blijven, toen ze onder bewind kwamen van verkeerde mensen.’

Verschenen in De Standaard op 24/10/2011