Portefeuille Stefan Duchateau

‘Speculatie druist in tegen mijn methodiek’

Stefan Duchateau is docent Financial Risk Management, Advanced Portfolio Management en Financial Engineering. Daarnaast werkt hij als consulent voor ondermeer Argenta. In een vroegere functie maakte hij ondermeer KBC Asset Management groot.

Wat is uw analyse van de toestand op de beurzen en in de bankwereld?

‘Ons kapitalistisch marktsysteem is gebaseerd op een aantal assumpties. Als die niet meer kloppen, worden we overgelaten aan elementen waarvan we de draagwijdte niet kunnen inschatten. In mijn cursussen begin ik bij het faillissement van het hefboomfonds Long-Term Capital Management in 1998. Daar kwam alles samen: de hebzucht van enkelingen, de eerzucht van een aantal mensen die dachten dat ze zich niet konden vergissen, tot en met de heerszucht van degenen die erop moesten toezien en alles toedekten. Een near miss, waarbij de schade gelukkig beperkt bleef tot de aandeelhouders van LTCM. We wisten wat er verkeerd kon gaan: het opbouwen van duizenden posities, die allemaal kwetsbaar waren voor liquiditeitsrisico.’

Is hebzucht ook vandaag het grootste probleem?

‘Het heeft er toe bijgedragen, maar de mens is al tienduizenden jaren hebzuchtig. Waarom loopt het nu zo grondig mis? Door de falende strategie van de banken had men nood aan aanvullende inkomsten. Die moesten altijd groter worden en daarom had men traders nodig die altijd maar grotere risico’s wilden en mochten nemen. De eerzucht en onbekwaamheid van een aantal CEO’s is een belangrijker factor dan hebzucht.’

Veel banken hebben hun les nog altijd niet geleerd, weten we nu.

‘Het is niet overdreven te stellen dat we vandaag dicht bij het realiseren van het systeemrisico staan. Wanneer er door Europa geen degelijke constructie in het vooruitzicht wordt gesteld, zou het kunnen dat er grotere banken dan Dexia in de problemen geraken, met alle domino-effecten vandien op andere banken, ondernemingen en overheden. Terwijl de oplossing eenvoudig is: gedurende een paar jaar een obligatiegarantie uitspreken voor alle Europese landen die het nodig hebben. Dat moet volstaan om rust te creëren en blijvende maatregelen uit te werken.’

Welke aandelen houdt u in deze omstandigheden nog in portefeuille?

‘Eigenlijk vraag je een schoenmaker niet welke schoenen hij draagt, maar vooruit. Ik bekijk mijn portefeuille op de lange termijn en huldig daarbij het allocatieprincipe dat de Talmoed voorschrijft: een derde in grond, een derde in zaken en een derde in geld. (lacht) Voor mij komt dat neer op 33% vastgoed, 33% aandelen en 33% cash. Wat ik maandag (vandaag, red.) zal doen, zal afhangen van de toestand op de beurzen. Als er effectief systeemrisico is, probeer ik zoveel mogelijk aandelen te verkopen, maar ik vermoed dat men met een voldoende degelijke oplossing zal komen. Als dat het geval is, bouw ik mijn cash af en investeer ik in gebalanceerde defensieve producten met kapitaalsbescherming.’

Wat is uw beleggingshorizon?

‘Ik ben er absoluut van overtuigd dat je aandelen moet kopen met de bedoeling ze tien à twintig jaar in portefeuille te houden. Aandelen uitpikken is nooit mijn ding geweest. Ik ben altijd meer bezig geweest met de structuur die je moet bouwen onder portefeuilles, hoe je het risico onder controle houdt en hoe de portefeuille-analyse moet werken. Waar ik altijd van heb gewalgd is speculatie. Je mag zowel mijn persoonlijke als professionele portefeuilles erg zeer grondig op navlooien: ik doe niet aan speculeren.’

Druist het in tegen uw gevoel voor ethiek?

‘In de eerste plaats tegen mijn methodiek. Resultaten komen van goede structuren en disciplinair omgaan met langetermijn asset-allocatie. In mijn definitie is een beurs een plek waar op een efficiënte manier risico’s dienen te worden geprijsd en gespreid over vele schouders. Als je daar roversbendes op loslaat die parasiteren op het systeem, krijg je een karikatuur van hyena’s die onterecht op de hele biotoop afstraalt. Hyena’s hebben hun nuttige kanten, maar ze moeten niet verheerlijkt worden. Mensen moeten beseffen dat speculeren geen heldengedrag is, maar abnormaal gedrag. Ik kan overigens met harde cijfers aantonen dat dit type van investeringsgedrag over de langere termijn enkel verliezen veroorzaakt.’

BESTE INVESTERING

‘Mijn drie grootste posities zijn ook mijn beste: Apple, IBM en India. Ik heb Apple gekocht toen ze tien dollar stonden, en ben gestopt met kopen toen ze over de 150 dollar gingen. Men vergeet ook wel eens hoe goed IBM het op de lange termijn heeft gedaan.’

SLECHTSTE INVESTERING

‘Er is één ding waar ik spijt van heb en dat ik onmogelijk kan compenseren: de tijd die ik verloren heb door te lang en tegen beter weten in bij sommige grootbanken te blijven, toen ze onder bewind kwamen van verkeerde mensen.’

Verschenen in De Standaard op 24/10/2011

Portefeuille Ingrid Ceusters

Ingrid Ceusters nam na het overlijden van haar man in 2007 de leiding over van het door hem opgerichte vastgoedbedrijf, gespecialiseerd in verhuur, verkoop en beheer van commercieel vastgoed. Met Shopping Center Management Services is ze actief in de ontwikkeling, exploitatie en het beheer van shopping centers.

 

Is beleggen in immobiliën volgens u een goede investering?

‘De term “immobiliën” is slecht gekozen. Vastgoed is de beste investering op lange termijn, op voorwaarde dat je het op een dynamische manier beheert. Onze privé-woning was een heel goede investering. Het is een aangenaam herenhuis in de stad, gekocht in volle stadsvlucht, tijdens de crisis van de jaren tachtig. Iedereen verklaarde ons gek, maar nu is iedereen op zoek naar een gelijkaardig pand om de kinderen met de bakfiets naar school te brengen. Op termijn kan het misschien een kangoeroewoning worden.’

Mogen we aannemen dat investeren in vastgoed bij u op één staat?

‘Toch niet. Ik investeer vooral in opleidingen, hoofdzakelijk voor mijn kinderen. Talen zijn enorm belangrijk. Onze kinderen hebben hun kandidaturen in Namen gedaan, daarna hebben ze in Duitsland gestudeerd. De oudste is vervolgens naar de VS getrokken om aan Duke University te studeren en de jongste doet zijn MBA in Shanghai. Het zijn ervaringen die hun wereld openen. Dat kost geld, maar ik investeer er graag in. Ik hou er ook van als mijn medewerkers cursussen en opleidingen volgen en weten wat er gebeurt in de wereld.’

Op welk rendement mikt u met uw vastgoedbeleggingen?

‘Ik ben meer geïnteresseerd in de meerwaarde op lange termijn dan op het kortetermijnrendement. Je moet je leven in de eerste plaats uitbouwen door de arbeid, vind ik. En alles wat er bijkomt, doe je tenslotte voor meer comfort of voor het nageslacht. Ik kies voor handelspanden, al is dat minder gunstig voor de fiscaliteit. In het residentieel vastgoed ben je als eigenaar te slecht beschermd, vind ik.’

Opmerkelijk is dat uw immobedrijf geen panden bezit, maar ze alleen beheert en verhuurt.

‘Je kan niet tegelijk rechter en partij zijn, dat is mijn dogma. Je moet een buffer vormen tussen de eigenaars – in ons geval vaak grote buitenlandse institutionele beleggers – en de huurders, en dat op een heel transparante, goed gestructureerde en neutrale manier. Een vastgoedbedrijf dat zelf panden in eigendom heeft, zal in tijden van crisis eerder geneigd te zijn het eigen vastgoed aan te bieden en daarop extra kortingen te geven.’

Is er al sprake van een heropleving op de kantoormarkt?

‘Nee, de kantoormarkt ligt erg moeilijk en zal ook moeilijk blijven, zeker in Brussel. Alleen in stationslocaties zit een geweldige toekomst. Omwille van het mobiliteitsprobleem zie je daar alle grote take-ups. De volgende stap zijn de groene gebouwen. Alleen is het de vraag wie de prijs van de vergroening zal dragen met zo’n kleine marktvraag. Er komen weinig nieuwe bedrijven bij, onze fiscaliteit is niet aanlokkelijk en grote centra als Londen, Parijs en Amsterdam zijn zeer nabij.’

Is er nog ruimte voor groei in de shoppingcenterwereld?

‘Zeker. Onze steden zullen de leisure centers blijven, de plekken waar het aangenaam is om te shoppen en een weekend door te brengen. Met onze demografie zullen ook fun shopping en run shopping in baanwinkels een steeds hogere vlucht kennen.’

Blijft immo Hugo Ceusters weg van residentieel vastgoed?

‘Zeer tot mijn spijt wel, al zou ik dat op mijn oude dag wel graag doen. De residentiële markt functioneeert volgens een heel ander tijdschema, met veel avond- en weekendwerk, en een andere deontologie. Je werkt niet alleen op rendabiliteit, maar ook op emotionaliteit. Uit menselijke interesse en uit liefde voor mooie huizen zou ik ooit graag residentieel vastgoed aanbieden, maar dan via een aparte entiteit.’

 

BESTE INVESTERING

‘Opleidingen. Voor mijn kinderen, mezelf en mijn medewerkers. Het is een enorme upgrading voor iedereen, en het is niet erg als het rendement niet meteen zichtbaar is.’

 

SLECHTSTE INVESTERING

‘Tegen beter weten in heb ik me destijds een beetje gewaagd aan Lernout & Hauspie, omdat ik de spraaktechnologie zo fantastisch vond. Het ging om een klein bedrag, maar ik was alles kwijt.’

 

Verschenen in De Standaard op 16 mei 2011